12 dec Cannabidiol niet effectief bij fibromyalgie

Cannabidiol niet effectief bij fibromyalgie
Fibromyalgie is een langdurige aandoening met wijdverspreide pijn, vermoeidheid en slaapklachten. Er is geen medicijn dat fibromyalgie geneest, maar medicatie zoals het antidepressivum duloxetine kan effectief zijn om pijn te verminderen (Birkinshaw e.a., 2023). Vaak zijn pijnstillers onvoldoende effectief of geven ze te veel bijwerkingen om de behandeling door te kunnen zetten. Patiënten vragen soms of alternatieven zoals cannabisolie of medicinale wiet zinvol zouden kunnen zijn in de behandeling, omdat deze opties ook op online fora genoemd worden.
CBD en medicinale cannabis
Cannabidiol (CBD) zou een ontstekingsremmende werking op het afweersysteem hebben. Tegenwoordig is CBD-olie of wiet-olie ook bij veel drogisterijen of online winkels legaal verkrijgbaar. Het verschil met medische cannabis producten is dat CBD-olie alleen CBD mag bevatten en niet de psychoactieve stof Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC). Hierdoor valt het niet onder de geneesmiddelenwet maar onder de warenwet en is het vrij verkrijgbaar. Echter is de samenstelling en kwaliteit van de CBD-olie niet gegarandeerd. Soms worden ongewenste stoffen aangetroffen, en meldingen van bijwerkingen komen steeds vaker voor. Ook cannabis via een coffeeshop kan erg variëren in kwaliteit en samenstelling. Hierdoor is het geldende advies om dit te ontraden aan patiënten.
Als CBD-olie door een arts wordt voorgeschreven, is de meest gebruikte methode olie die onder de tong toegediend kan worden. Bij deze olie zijn er verschillende variaties met verschillende percentages CBD en meestal ook THC.
Cannabidiol bij fibromyalgie
Uit een recente Deense studie (Rasmussen e.a., 2025) blijkt echter dat CBD géén gunstiger effect had dan de placebo. In een gerandomiseerde en placebo-gecontroleerde studie werd bij een groep van 200 patiënten met fibromyalgie gekeken naar het effect van CBD in vergelijking met placebo op pijnklachten. De CBD (50 mg) en placebo werden beide via orale capsules gedoseerd. De primaire uitkomstmaat, vermindering van pijnklachten, werd geëvalueerd door een vragenlijst die gedurende 24 weken meermaals afgenomen werd. In de resultaten bleek bij beide groepen een verbetering van de pijnscores meetbaar, met zelfs een grotere verbetering van de pijn in de placebogroep, echter was dit verschil niet statistisch significant. Er is ook gekeken naar veel secundaire uitkomstmaten als energie, kwaliteit van leven, kwaliteit en duur van slaap. Hieruit bleek dat alleen de duur van de slaap significant verschilde tussen beide groepen met een verlenging van 22 minuten in de CBD-groep ten opzichte van de placebogroep. Bijwerkingen als gastro-intestinale klachten, duizeligheid, hoofdpijn en toename van angst of depressieve klachten werden in beide groepen in gelijke mate gerapporteerd.
Conclusie
Deze studie laat zien dat CBD geen beter effect heeft dan placebo op pijn fibromyalgie, alleen de slaapduur nam toe in de CBD-groep. Er is dus geen reden om CBD standaard te overwegen of aan te raden aan patiënten met fibromyalgie.
Hoewel dit onderzoek bij een grotere groep patiënten geen gunstig effect laat zien op de pijnklachten, kan het in individuele gevallen voorkomen dat er toch samen met de arts besloten wordt tot een proefbehandeling met cannabidiol. Hierbij is het belangrijk om de behandeling te evalueren en ook weer te stoppen als er geen gunstig effect wordt gemerkt.
Joost Blaauboer is huisarts in opleiding (HAIO) verbonden aan RadboudUMC Eerstelijnsgeneeskunde, Nijmegen.